ایت الله مکارم شیرازی

احکام شرعی ازدواج موقت (صیغه)

1

سؤال: اگر بانوان از راههاى جلوگیرى از قبیل (قرص، آمپول، كاندوم و ...) استفاده كنند به طورى كه مسلماً حامله نشوند آیا لازم است در ازدواج موقت عده نگه دارند؟

پاسخ: برفرض تحقق دخول بلى عده لازم است حتی اگر از حامله شدن جلوگیری کنند.

 

2

سؤال: در ازدواج موقت بعد از بذل مدت یا انقضاى مدت براى نكاح با خواهر چنین زنى آیا لازم است عده به پایان برسد یا نیازى به پایان رساندن عده نیست ؟

پاسخ: بنابر احتیاط واجب باید عده منقضى شود.

 

3

سؤال: آیا احكام رجوع عقد دائم و موقت یكى است؟ مثلاً: اگر مدتى از زمان متعه باقى باشد ومرد بدلایلى زمان باقى مانده را ببخشد آیا مى تواند مجددا رجوع نماید و نیت رجوع كافى است یا اینكه باید دو باره صیغه عقد جارى شود؟

پاسخ: رجوع در متعه مورد ندارد و باید عقد جدید خوانده شود.

 

4

سؤال: آیا تفاوتى بین صیغه و ازدواج موقت است؟

پاسخ: خیر.

 

5

سؤال: آیا در صیغه اجازه همسر لازم است؟

پاسخ: خیر.

 

6

سؤال: آیا مرد مى تواند در مسافرت بدون اجازه زن دایم خود زنى را صیغه نماید؟

پاسخ: مى تواند زن مسلمان را متعه نماید.

 

7

سؤال: در شرح كتاب شریف (من لا یحضره الفقیه) در ذیل ازدواج مو قت مسأله اى را بدینگونه طرح گشته است كه اگر ازدواج موقت انجام گیرد با دخترى باكره و قید شود كه تلذذ جسمى و دخول صورت نپذیرد و صرفاً به صحبت و گفتگو بسنده شود دیگر نیازى به اذن پدر نیست. نظر حضرتعالى در این مورد چیست؟

پاسخ: معظم له اذن پدر را شرط مى داند مطلقاً.

 

8

سؤال: اگر دختر و پسرى بخواهند با هم ازدواج کنند ولى براى شناخت و آشنایی بخواهند قبل از ازدواج دائم ازدواج موقتى داشته باشند ولى پدر دختر بدلیل فرهنگ غلط جامعه اجازه ندهد آیا دختر و پسر مى توانند بدون اذن پدر دختر به عقد موقت یکدیگر در ایند ؟

پاسخ: جایز نیست و عقد باطل است .

 

9

سؤال: ازدواج متعه یعنى چه؟

پاسخ: یعنى ازدواج موقت که مانند ازدواج دائم است از نظر احکام به استثناء بعضى از آنها .

 

10

سؤال: ازدواج موقت با زن بودائى چه حكمى دارد؟

پاسخ: جایز نیست .

11

سؤال: من دخترى را به عقد موقت خود در اورده ام آیا بدون دخول با مادرش محرم هستم یا خیر؟

پاسخ: بلى محرم هستید و نظر ایشان هم همین است .

12

سؤال: خواندن صیغه عقد در ازدواج موقت با زنان یهود و یا مسیحى در صورتى كه دسترسى به زبان انگلیسى و یا زبان هاى دیگر جایز است یا خیر؟

پاسخ: مانعى ندارد بلکه درصورت امکان باید صیغه بعربی خوانده شود واز زن وکالت گرفته شود واگر ممکن نشد به زبان دیگر صیغه را بخوانند.

13

سؤال: من یک ایرانى هستم كه در خارج از كشور زندگى مى كنم آیا مى شود با زنى با مشخصاتى مانند زنى مسیحى كه حدود یک سال از شوهرش جدا شده ولى از نظر قانون آن كشور هنوز منتظر طلاق مى باشد ولى از نظر مذهبى خودشان جدا شده اند مى شود ازدواج متعه كرد؟

پاسخ: اگر از نظر شرع آنها و عرف مطلقه مى باشد مانعى ندارد بشرطی که شما همسر مسلمان نداشته باشید .

14

سؤال: آیا براى ازدواج موقت در صورتیكه هر دو طرف بالغ باشند لزومى دارد كسى شاهد باشد یا حضور دو طرف كافى است؟

پاسخ: در عقد موقت و دائم حضور شاهد لازم نیست ولی درازدواج با دختری که شوهر نکرده اذن ولی شرط است .

15

سؤال: آیا مى شود با یك دختر ازدواج موقت كرد و اگر با یك دختر در مكان خلوت باشیم و احتمال گناه برود آیا مى شود بدون اجازه والد دختر او را صیغه كرد؟

پاسخ: اذن پدر حتى در فرض سوال لازم است .

16

سؤال: آیا متعه كردن دختر بالاى 22 سال و مستقل به شرط عدم زوال بكارت جایز است؟

پاسخ: بنا برا احتیاط واجب با اذن پدر یا جد پدرى جایز است.

17

سؤال: مى توان زن شوهردار را صیغه كرد؟

پاسخ: جایز نیست و از گناهان بزرگ است وحرمت ابدی می آورد.

18

سؤال: بنده به علت شغل 3 ماه بدون همسرم باید در كشور ژاپن زندگى كنم . جنابعالى صیغه زن غیر اهل كتاب را جایز ندانسته اید و صیغه اهل كتاب را با رضایت همسر دائمى جایز دانسته اید آیا در شرایط اضطرار صیغه زن كافر بدون رضایت همسر جایز است یا خیر؟

پاسخ: ایشان در عقد موقت با اهل كتاب براى مردانى كه با رضایت همسر مسلمان خود قصد ازدواج موقت دارند احتیاط واجب مى كنند شما مى توانید در این مساله به غیر (با مراعات الاعلم فالاعلم) مراجعه كنید .

19

سؤال: بدلیل مسافرتهاى خارجى متعدد اضطراب از به گناه افتادن دارم آیا مى توانم بدون اذن همسرم در مسافرتها ازدواج موقت با اهل كتاب بكنم؟

پاسخ: جایز نیست مگر آنکه مسلمان شود .

20

سؤال: خانمى را به عقد موقت خود درآورده ام قبل از عقد پرسیدم در عقد یا عده كسى نیست با صراحت تمام جواب منفى داد. الان شك دارم كه شاید با كسى رابطه داشته است كه از زمان و كیفیت آن اطلاعى ندارم اما به گمان غالب اگر رابطه اى داشته بدون عقد بوده است آیا عقد من درست است؟

21

سؤال: اگر با زنى كه شوهر ندارد نزدیكى كند و با این نیت كه صیغه بخواند و اگر فراموش كند در صورتى كه هر دو راضى باشند آیا حكم زنا دارد؟ و اگر دارد راه بخشش آن چیست؟

پاسخ: اگرخواندن صیغه را فراموش كند وطى به شبهه است و اگر نه زنا است و باید توبه كند.

22

سؤال: آیا با زنان غیر اهل كتاب بدون هرگونه متعه نزدیكى كرد؟

پاسخ: جایز نیست.

23

سؤال: آیا مى شود با رضایت دختر ازدواج موقت كرد؟

پاسخ: اذن ولى دختر (پدر یا جد پدرى) لازم است و اگر دختر در شؤون زندگى خود مستقل است اذن ولى او ـ بنابر احتیاط واجب ـ لازم است.

24

سؤال: لطفاً متن خطبه ازدواج موقت را بفرمایید (بنده را وكیل كرده اند)؟

پاسخ: اگروکیل شده اید که زن را برای خود عقد موقت کنید كافى است با تعیین مهر و مدت به وكالت از زن بگوئید (انكحت موكلتی نفسی فی المدة المعلومة على الصداق المعلوم) سپس از طرف خود بگویید (قبلت النكاح لنفسی فی المدة المعلومة على الصداق المعلوم) البته در هر دو طرف باید با قصد انشاء عقد موقت و قبول آن باشد.

 

 

واگر وکیل ازطرفین هستید بگوئید (انکحت موکلتی موکلی فی المدة المعلومة علی الصداق المعلوم ) سپس بگوئید (قبلت النکاح لموکلی کذلك).

25

سؤال: اگر دختر و پسرى بخواهند با هم ازدواج کنند ولى براى شناخت و آشنایی بخواهند قبل از ازدواج دائم ازدواج موقتى داشته باشند ولى پدر دختر اجازه ندهد آیا دختر و پسر مى توانند بدون اذن پدر دختر به عقد موقت یکدیگر درآیند ؟

پاسخ: جایز نیست و عقد باطل است .

26

سؤال: اگر ضمن عقد منقطع، شرط نفقه شده باشد آیا این شرط صحیح است و بر فرض صحت تاییدیّه نفقه از ناحیه زوج وتحقق تخلف شرط آیا زوجه مى تواند تقاضاى انحلال نكاح را بنماید؟

پاسخ: شرط صحیح است وبر زوج واجب است بپردازد واگر نپرداخت زوجه مى تواند با مراجعه به حاكم شرع بلكه به محاكم عرفى او را ملزَم به پرداخت كند ولى نمى تواند عقد را فسخ كند.

27

سؤال: ازدواج دائم یا موقت با اهل كتاب (مسیحى، یهودى)چگونه است؟

پاسخ: ازدواج دائم مرد مسلمان با اهل كتاب بنابر احتیاط واجب جایز نیست ولى ازدواج موقت جایز است مشروط بر اینكه مرد مسلمان همسر مسلمان نداشته باشد و گرنه بدون رضایت او صحیح نیست بلكه با رضایت هم بنابر احتیاط واجب جایز نیست.

28

سؤال: آیا با خواهر زن می توان صیغه موقت خواند ؟

پاسخ: جایز نیست تا وقتی كه خواهر او همسریا درعدهٌ شما است .

29

سؤال: در مذهب مسیحیت طلاق را به رسمیت نمى شناسند. ازدواج موقت با زن مسیحى كه قانوناً مطلقه است چه حكمى دارد ؟

پاسخ: اگر در عرف آنها به عنوان مطلقه شناخته شود جایز است .

30

سؤال: لطفاً مفهوم عده متعه را بیان فرمایید؟

پاسخ: عده متعه بنابر احتیاط واجب دو حیض كامل است و اگر مقصود معناى عدّه و متعه است ، عده یعنى مدتى كه زن پس از مفارقت شوهر یا آمیزش شبهه باید از ازدواج دورى كند و احكام عده را مراعات نماید . و متعه یعنى ازدواج موقت .

31

سؤال: آیا در صیغه عقد موقت رضایت ظاهرى طرفین بدون جارى كردن صیغه كافى است ؟ یا باید صیغه عقد موقت خوانده شود ؟

پاسخ: باید صیغه عقد موقت خوانده شود .

32

سؤال: آیا صیغه عقد موقت را مى توان به فارسى خواند ؟

پاسخ: اگر بتوانند به احتیاط واجب باید عربى بخوانند و اگر نتوانند به زبانهاى دیگر اشكال ندارد مثلاً پس از تعیین دقیق مهر و زن به مرد بگوید خود را به ازدواج تو درمدت یادشده معلوم به مهر یه یاد شده معلوم در میآورم ومدر بگوید قبول کردم.

33

سؤال: آیا براى صیغه عقد موقت شاهد لازم است؟

پاسخ: لازم نیست .

34

سؤال: آیا اگر زن بگوید كه شوهر ندارد كفایت مى كند یا باید تحقیق كرد ؟

پاسخ: كفایت مى كند .

35

سؤال: در چه صورتى اجازه پدر براى زن در صیغه عقد موقت لازم است ؟

پاسخ: در هر عقدى اجازه پدریا جد پدری در ازدواج زنى كه ازدواج نكرده لازم است و این حكم در صورتى كه زن در شئون زندگى مستقل باشد مبنى بر احتیاط است .

36

سؤال: اگر زن و مرد بخواهند متعه كنند و در متعه شرط نمایند كه هر نوع تلذذ از همدیگر را داشته باشند به استثناء دخول آیا در این نوع متعه اذن پدر لازم است ؟

پاسخ: لازم است اگر بکر باشد .

37

سؤال: آیا كسى مى تواند با خواهر زن خود به صورت موقت یا دائم ازدواج كند ؟

پاسخ: بعد از طلاق همسر خود و گذشت عدّه وى مى تواند با خواهر او ازدواج دائم یا موقت بكند و قبل از آن جایز نیست و عقد باطل است .

38

سؤال: بنده در کشور ژاپن زندگی می کنم که اکثر مردم آن یا بودائی هستند یا دینی‌ ندارند. من برای‌ اینکه به گناه نیفتم نیاز شدید به ازدواج موقت دارم. لذا با عرض معذرت به سوالات زیر پاسخ دهید:

 

 

۱ - آیا لازم است که قبل از ازدواج در مورد دینشان سوال شود؟

 

 

۲ - آیا لازم است که سوال شود و جواب دادند که دینی‌ انتخاب نکرده ام چه باید کرد؟

 

 

۳ - اگر گفتند بودائی هستم چه حکمی‌ دارد؟

 

 

۴ - آیا در صورت منفی‌ بودن سوالات فوق میتوان آنها را بعنوان کنیز برای مدت مشخصی خرید؟ (خود آنها راغب هستند)؟

پاسخ: ۱ - اگر مسیحی یا یهودی بودن وی ثابت نشود - و لو به اعتراف خود - ازدواج موقت با وی جایز نیست.

 

 

۲ - جایز نیست مگر اینکه عرفاٌ مسیحی‌ یا یهودی‌ باشد.

 

 

۳ - جایز نیست.

 

 

۴ - جایز نیست.

39

سؤال: برای فردی که در یک کشور غربی زندگی می کند آیا متعه یک زن غیر مسلمان حلال است ؟

پاسخ: اگر همسر دائمی مسلمان نداشته باشد معه با زن مسیحی و یهودی جایز است .

40

سؤال: چه نکاتی را در عمل به ازدواج موقت باید رعایت نمود تا به گناه آلوده نشود و در عین حال نیاز شرعی خود ررا نیز بر آورده ساخت ؟

پاسخ: پس از تشخیص جواز ازدواج با مورد خاص و تعیین مهر و مدت با دقت می تواند به زن گبوید با تو ازدواج موقت می کنم به این مقدار مهر و تا این مدت زمان و او بگوید پذیرفتم و اگر به زبان عربی نمی تواند به غیر عربی بگویند اشکالی ندارد .

41

سؤال: من با دختری دوستم میتوانم فقط برای گفتن و خندیدن او را عقد کنم یعنی نه برای قصد جنسی فقط برای اینکه بتوانم با او راحت بگویم و بخندم؟

پاسخ: با اذن پدر یا جدّ پدری اشکال ندارد .

42

سؤال: آیا می توان با دختری که قبلا به طور رسمی ازدواج نکرده و در جایی ثبت نشده و اینکه آن دختر باکره نباشد ازدواج موقت کرد ؟

پاسخ: اگر ازدواج سابق شرعی بوده برای عقد دوم اذن پدر لازم نیست .

43

سؤال: بازنی که در ازدواج موقت دیگری بوده ازدواج کرده و دخول صورت گرفته بدون آنکه از همسر داشتن او خبر داشته باشم آیا بعداً می توانم با اوازدواج کنم؟

پاسخ: بنابر احتیاط واجب بر شما حرام ابدی شده است.

44

سؤال: ضمن سلام نظر حضرت عالی در مورد عده زنان فاحشه را بفرمائید ایا ازدواج موقت با آنها مشکل دارد ؟

پاسخ: ازدواج با انها بنا بر احتیاط واجب جایز نیست ولی زنا عده ندارد .

45

سؤال: آیا خواندن صیغه توسط مرد و زن کافی است یا بایستی شخص دیگری صیغه را جاری کند ؟ خواندن صیغه چگونه است؟

پاسخ: خود زن و مرد بخوانند کافی است و اگر عربی بلد نیستند میتوانند به زبان دیگر بخوانند بعد از تعیین مدت و مبلغ مهر به طور دقیق زن میگوید :زوجتک نفسی فی المده المعلومه علی المهر المعلوم سپس مرد میگوید :قبلت .

46

سؤال: برای شخصی که مقدمات ازدواج به هیچ وجه برایش فراهم نیست و پیدا کردن زن عفیفه برای متعه ازدواج موقت کردن هم مقدورنیست آیا متعه با زنی که مشهور به فساد است جایز است؟

پاسخ: ازدواج با زن مشهور به زنا به احتیاط واجب جایز نیست و میتوانید در این مساله به اعلم بعد رجوع کنید .

47

سؤال: در چه صورت و شرایطی اذن والد نیاز نیست در ازدواج موقت ؟

پاسخ: دختره باکره اگر در شؤون زندگی مستقل نباشد اذن لازم است و اگر مستقل باشد هم بنابر احتیاط واجب لازم است .

48

سؤال: آیا صیغه دختره باکره بدون اذن پدر با شرط عدم ودخول ضمن عقد جایز است یا خیر ؟

پاسخ: جائز نیست حتی اگر دختر مستقل در شوًون زندگی باشد بنابر احتیاط واجب در این صورت .

49

سؤال: با چه شرایطی میتوان زن غیر مسلمان را صیغه کرد ؟

پاسخ: در صورتی که مرد زن مسلمان نداشته باشد و بقیه شرایط که در عقد موقت با زن مسامان معتبر است در عقد با وی هم لازم است .

50

سؤال: آیا من میتوانم وقتی که به شهر یا کشور دیگری برای مدت یک هفته میروم در آنجا خانمی را برای مدت 1 ساعت صیغه کنم ؟حتی اگر به شهر ها یا کشورهای زیارتی بروم؟

پاسخ: اشکال ندارد ولی اگر شما همسر مسلمان دارید نمیتوانید زنی را که از اهل کتاب است مثلا مسیحی صیغه کنید و اگر همسر شما هم به آن راضی باشد به احتیاط واجب نباید این کار را بکنید.

51

سؤال: آیا زنی که به مدت یک یا دو ساعت به عقد غیر دائم درآید عده دارد یاخیر؟

پاسخ: اگر این عمل بعد از عقد شرعی بوده عده دارد .

52

سؤال: اگر دختر و پسر ندانند که اجازه ی پدر دختر برای عقد موقت لازم است و بعد از جاری شدن عقد متوجه آن موضوع بشوند عقد آنها چه حکمی دارد ؟

پاسخ: عقد باطل است .

53

سؤال: من دختری 23 سال هستم که که مدت 6سال است خواستگاری دارم که 24 سال دارد و هر دو نسبت به هم دارای عشق پاکی هستیم و فقط به ازدواج فکر می کنیم اما چون در حال حاضر سرباز است و نمی توان تا 6 ماه آتی به صورت رسمی مطرح کرد آیا میتوان بدون آگاهی پدر صیغه محرمیت بخوانیم اما شرط شود که باکره بمانم در ضمن مادرم در جریان میباشد راهنماییم کنید؟

پاسخ: بدون رضایت پدر حرام است جایز نیست ، و چیزی به نام صیغه محرمیت نداریم .

54

سؤال: ازدواج با زنان اهل کتاب چه حکمی دارد؟

پاسخ: عقد دائم به احتیاط واجب جایز نیست وعقد موقت اشکال ندارد.

55

سؤال: آیا زن و مرد می توانند دو بار صیغه عقد دائم را جاری سازند؟ یک بار خودشان و بعد از مدتی با ثبت و موازین قانونی؟

پاسخ: اشکال ندارد، عقد دومی صوری وظاهری است.

56

سؤال: آیا در ازدواج موقت با زن اهل کتاب عده نگه داشتن لازم است؟

پاسخ: بله لازم است.

57

سؤال: اگر دختر و پسر ندانند که اجازه ی پدر دختر برای عقد موقت لازم است و بعد از جاری شدن عقد متوجه آن موضوع بشوند عقد آنها چه حکمی دارد ؟

پاسخ: عقد باطل است .

58

سؤال: 1 ـ برای فردی که در یک کشور غربی زندگی می کند آیا متعه یک زن غیر مسلمان حلال است (چنانچه وی تمایل به اسلام پیدا کرد)؟

2 ـ چه نکاتی را در عمل به ازدواج موقت باید رعایت نمود تا به گناه آلوده نشود ودر عین حال نیاز شرعی خود را نیز بر آورده ساخت؟ آیا با توجه به در دسترس نبودن روحانی برای خواندن صیغه خود فرد میتواند اقدام کند؟

پاسخ: 1 ـ اگر همسر دائمی مسلمان نداشته باشد با زن مسیحی ویهودی جایز است .

2 ـ پس از تشخیص جواز ازدواج با مورد خاص وتعیین مهر ومدت با دقت می تواند به زن بگوید با تو ازدواج موقت می کنم به این مقدار مهر وتا این مدت زمان واوبگوید پذیرفتم واگر به زبان عربی نمی تواند به غیر عربی بگویند اشکالی ندارد .

59

سؤال: آیا میشود صیغه عقد را به زبان فارسی بیان کرد؟ وفقط به عنوان مثال گفت : من تو را به مدت 1 ساعت میخواهم به مبلغ فلان مقدار؟

پاسخ: اگر عربی بلد نباشید اشکال ندارد ودر اینصورت زن به مرد میگوید: تورا به ازدواج خود در آوردم برای یک ساعت (مثلاً) به فلان مبلغ وسپس مرد میگوید : قبول کردم.

60

سؤال: 1ـ در ازدواج موقت با زنان اهل کتاب حکم صیغه باید خوانده شود چون آنها که این حکم را نمی دانند؟

2ـ آیا ازدواج موقت با فواحش در صورت عدم دخول جایز است ؟

پاسخ: 1 ـ خواندن صیغه و لو به زبان غیر عربی بهر حال لازم است و به طرف مقابل باید معنای ازدواج موقت تفهیم بشود .

2 ـ اگر از زنانی باشد که مشهور به زنا است به احتیاط واجب قبل از توبه با او ازدواج نکند حتی اگر قصدش عدم دخول باشد .